Tanrыnыn Щиrистиyан Килиселеrи

[252]

 

 

 

Биринcи Бцйцк Буйрук

(Баск 1.01999.01.19-1999 01.19)

Канун ики буйруктан курулудур. Бу ики Бцйцк буйрукла тцм йасанын ве имамларын буйрукларынын темелини бичимлендирир, Исанын мектупларыны да дащил етмекле, Китабы Мукаддес оларак таныныр. Биринжи Бцйцк Буйрук дийор: Раби Аллащы сев тцм калбинле ве рущунун гцжцйле, икинжи Бцйцк Буйрук исе Биринжийе бензийор: йакынындакыны кендин гиби сев.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Биринжи Бцйцк Буйрук

Gириш

Канунун анланмасы ве ону манасы заман гечтикче деьишир. Заман сцрдцкче биркач деьишикликлер олмуш, ве шимди Курал биркач маналарда сайылыр. Еркенжи имамлар кануну сосйал щаккы тарафындан кабул едийорларды. Заман оттцкче имамлар Танрыйа щизмет ве мукаддес функсионларыны йерини йетирмек ичин мерак едийорларды. Базылары, пейьамберлер тарафындан щаккы адалетин ве Исраилде Кануну йениден курулмасыйила баьлыды. Шу адлы Йени АЩИТ Мессийанын башчылыьынын сонужунда одаклашыйор ве щащамларын жюзумцнден фарклы оларак Канунун сцрекленийор.

Копут Инжили тцм гюндерилерин бичимленмиш одаьы бичиминден ортайа сору чыкарыйор.

Заман кечдикче ортайа шу гиби неденлер чыкыйорду, ки кач дефа дуа етмели, не заман ажеле етмек ве каш дефа садака вермек. Бу соруларын щеписи дестекленди ве йениден Гурани Керим' де йыьылмыш, бунунла бу бир девран йапыйор ве сосйал адалет фикирине дюнцйор.

Куралын щер щангы бир айрынтысы дцшцнжелерин юьренмесини талеб едийор, узун замандыр ки, тцрлц йазылы кайнаклардан ачыкланмыш.

Ен юнемлиси будур ки, Иса пейгамбер бу йасада бир ноктайы ве йа виргцлц биле бозмадан деьишмез калды. Ве биз гюрцйоруз ки инжинин тарыщынын цмцми манасы бир шейде топланып, о да Аллащы инсанлара севдирмек, она табе олмак ве инсанын йакынындакыларыны она севдирмек.

Аллащын канунларыны билимсел аналыз едерек, Инжинилин гюндерилеринин девамлы анламыны Буйукта заман ичинден гюрцйоруз. Ве шимди Аллащын Канунлар ески заманларда олдуьу гиби калыйор. Тцм сорулар ве неденлер Аллащын канунуйла илишкиси олан паклык, садака ве инам, лазым олдуьу гиби куралларда арзедилип, ве ще 7 йылда бир кабул тастикленийор.

Биз гюрцйоруз ки кураллары туттуьумуз заман куртуламыйажаьыз.

Бзлери йалныз мерщамет куртара билир.

Жудей щалклары цч бин йыллары еттиьи гиби биз башарамайыз, чцнки биз щер заман Кутсал рущун куралларына баьлы калмалыйыз. Биз бу кураллара баьлыйыз чцнкц Аллаща севгимиз ве зайгымыз буна вадар едир. Биз щер заман бюйле йапмалыйдык, ама бу дцнйанын папазлары бизлери башка шейлере юьретийорларды, ве йа Аллащын куралларыны юйле шекилде деьыширдилер ки бу жцр йасалара баьлы калмак щичде мцмкц дейилди.

Колосилилерин йалнышлыьындан 2:14-15, чаьдаш цмцми щыристийанлык йалныш юьретир, йани сюйлцйорлар ки Аллащын кураллары щача чивиленмыш. Бу бизим йаса цзере боржумузун белгесийди, елйазма, щача чивиленмиш, Аллащ кураллары деьил. Ромалыларын олай бичими, Щыристийанлык гиби танынан, истийормуш ки Щыристийанлыьы ески паганизме баьласын ве сонра бу системайы Ромалыларын политик щаттына катсын. Буну герчеклешдирмек ичин тцм инжилин системини деьишмеси герекиди, ве юьле бир вужутта олажакты ки щич щабери олмайанлар гиби. Бунунла йени Ащит (Инжил) доьду ве Аллащын куралларынын ортадан калдырымынын йапынтысы олду. Инжилин таквими деьишдирилмишди. Аллащын таквиминин, ве Аллаща сайгысынын йерине Гцнешин пайен таквим, Noel ве Паскалйа системасыны курмушлар.

Ромалылар Импараторлуьа бу дини гетирмишлер, ве о кайб олдуьунда, онлар пут щайваны саптадылар, йани митти милли еьтими контрол етмеьини дини вермишлер, о дине ки Импараторлуьун иктидары алтындайды. Буну йапмак оларды йалныз дини системасы деьишдиьи заман, чцнкц тцм Аллащын Кураллары Катийен Ромалыларын Куращщарына, политикасына, динине расланмыйорду. Бу сащте, дцзме дин системасы шимдийе кадар йашыйор, ве Аврупа буна даща чок дестеклийор. Ама гележекте щер деьишечек.

Бизим ишимиз исе, Аллащын йасасында йазылдыьы диби, Кураллары окуйур ве анламакти. Буну йапарак гюрцйоруз ки, Месси' йанын гелишине кадар калажак. Еьер щер заман бюьле йапсайдык щич бир шей бизлере енгел оламазды, ве тарищимизде деьишмезди.

Кураллардаки Буйруклар

Ефсанейе раьмен, Аллащын куралынын ве буйруьунун тцмц илк юнжеден вардыр. Бу Илкин Эунащ Доктринасы метнинде гюстерилир, 1-жи Бюлцм, Едем баьы (Но. 246) ве Илкин Эунащ Доктринасы, 2-жи бюлцм, Адемин несли (Но. 248). Щойун куралынын консерсиону Синайа - бу йапынты Раввински Жудаизминди. Анлам ве корку Аллащын юнцнде, юнжеден Исраилде, Адамын заманындан Патриарща кадар йашыйорду, ве онларла берабер Мысыра гелди.

Чыкыш 1:17-21

  1. Факат абелер Аллащтан Коркарларды ве Мисир Кыралынын кендилерине емреттиьине гюре йапмадылар, ве еркек чожуклары саь бырактылар.
  2. Ве Мисир Кыралы ебелери чаьырып онлара деди: Ничин бу шейи йаптыныз, ве еркек чожуклары саь бырактыныз?
  3. Ве ебелер Фирауна дедилер: Чцнкц Ибранî кадынлары Мысырлы кадынлар гиби деьилдирлер; чцнкц онлар жанлыдырлар, ве ебе онларын йанына гетмеден еве доьуруйорлар.
  4. Ве Аллащ ебелере ийилик етти: ве кавм чоьалды ве зийадесийле кувветлендилер.
  5. Ве ваки олду ки, ебелер Аллащтан корктукларындан, онлары ев барк сащиби етти.

Ве Аллащ нюкерлерле конушту Онун Имамларыйла, ве есасен Муса иле Йощова мелеьи торафындан (Йещов Мелеьынын мегалеси Но. 24)

Чыкыш 3:2-22

2 Ве Раббин мелеьи бир чалы ортасында атеш елевинде она гюрцндц; ве гюрдц, ве иште, чалы атешле йаныйор, ве чалы тцкенмийорду.

3 Ве Муса деди: Шимди дюнейин, ве бу бцйцк манзарайы гюрейим, чалы ничин йаныр тцкенмийор.

4 Ве гюрмек ичин дюндцьцнц Раб гюрцнже, Аллащ она чалынын ортасындан чаьырып деди: Муса, Муса ве о: Иште бен, деди.

5 Ве деди: Бурайа йаклашма: чарыкларыны айакларындан чыкар, чцнкц цзеринде дурьун йер мукаддес топрактыр.

6 Ве деди: Бен бабанын Аллащы, Ибращимин Аллащы, Исщакын Аллащы, ве Йакубан Аллащыйым.

7 Ве Раб деди: Герчектен Мысырда олан кавмымын сыкынтысыны гюрдцм, ве ангарйа мемурларынын йцзцнден онларын ферйадыны ишиттим; чцнкц онларын ажыларыны билирим;

Ве Муса йцзцнц юрттц; чцнкц Аллаща бакмаьа коркуйорду.

8 Ве онлары Мысырлыларын елинден куртармак ичин ве онлары о дийардан ийи ве гениш бир дийара, сцт ве бал акан дийара, кенâ нлы, ве Митти, ве Амори, ве Периззи, ве Щиви, ве Йебусилерин йерине чыкармак ичин индим.

9 Ве шимди, иште, Исраил оьулларынын ферйады бана еришти; ве щем де Мысырлыларын онлара еттиклери жефайы гюрдцм.

10 Ве шимди гел, ве беним кавмымы, Исраил оьулларыны, Мысырдан чыкармак ичин сени Фиравуна гюндерейим.

11 Ве Муса Аллаща деди: Бен кимим ки, Фиравуна гидейим, ве Исраил оьулларыны Мысырдан чыкарайым?

12 Ве деди: Герчектен бен сенинле олажаьым; ве беним сени гюндердиьиме сенин ичин ишарет шу олажак: Сен кавмы Мысырдан чыкардыьын заман, бу даь цзеринде Аллаща ибадет едежексиниз.

13 Ве Муса Аллаща деди: Иште бен Исраил оьулларына гелдиьим заман, онлара: Аталарынызын Аллащы бени сизе гюндерди, дерсем, ве онлар бана: Онун исми недир? дерселер, онлара не дийейим?

14 Ве Аллащ Мусайа деди; Бен, БЕН ОЛАЙЫМ; ве гед: Исраил оьулларына бюйле дийежексин: Бени сите БЕН'им гюндерди;

15 Ве йине Аллащ Мусайа деди: Исраил оьулларына бюйле дийежексин: Аталарынызын Аллащы, Ибращимин Аллащы, Исщакын Аллащы, Йакубун Аллащы Йещова бени сизе гюндерди; ебедийен исмим бу, ве девирден девре анылмам будур.

16 Гит, ве Исраил ищтийарларыны топла, ве онлара де: Аталарынызын Аллащы, Ибращимин, Исщакын ве Йакубун Аллащы Йещова бана гюрцндц ве деди: Герчектен сизи зийарет еттим, ве Мысырда сизе йапыланы гюрдцм;

17 Ве дедим: Сизи Мысырын сыкынтысындан, Кенанлы ве Щитти, ве Аморî , ве Периззе, ве Щивî , ве Йебусилерин дийарына, сцт ве бал акан дийара, чыкаражаьым.

18 Ве сенин сюзцнц динлейежеклер: ве сен ве Исраил Ищтийарлары Мысыр Кыралына гележексиниз, ве она дийежексиниз: Ибранî лерин Аллащы Йещова бизе раст гелди; ве шимди, рижа едериз чюлде цч гцнлцк йол гиделим, та ки Аллащымыз Йещовайа курбан кеселим.

19 Ве бен билирим ки, Мысыр Кыралы Кувветли бир ел иле олса биле, гитмек ичин сизе изин вермийежектир.

20 Ве елими узатажаьым ве Мысыры, ичинде йапажаьым бцтцн щâ рыкаларымла вуражаьым; ве сизи ондан сонра салывережектир.

21 Ве Мысырлыларын гюзлеринде бу кавма лцтуф вережеьым: ве ваки олажак ки, гиттиьиниз заман, ели бош гитмийежексиниз:

22 Факат щер Кадын Коншусундан, ве евинде олан мисафирден гцмцш шейлер, ве алтын шейлер, ве есваплар истийежек; ве оьулларынызы ве кызларынызы онлара сцслийежексиниз; ве Мысырлылары сойажаксыныз.

Бен беним ейещ' асщер' ейещ, ве йа, бен ким олдуьум олажаьым (Охфорд Аннотатед РСВ). Бир ебеди Аллащ, егâ не олан - юлмезди. (Иоан 17:3. 1. Иоан 5:20. 1. Тимотеас 6:16) Али (Елиощ) (Теснийе 32:8) Елоащ (Езка 4:24-7:26: Меселелери 30:4-5) Аллащ олмак ичин йайылмалыйды. Бу шерефи о оьулларына баьышламыш. (Псолом 86:2,6).

О кенди оьлуну Елошим гиби месщетти.

Мезмурлар 45:6-7

6 Тащтын ебеди ве баимидир, ей Аллащ;

Кыраллыьынын есасы доьрулук есасыдыр.

7 Салâ щи северсин ве кютцлцктен нефрет ейлерсин;

Бунун ичин Аллащ, сенин Аллащын, Сени аркадашларындан зийаде месеррет йаьы иле месщетти Ибранилере 1:8-9

8 Факат оьул щаккында дийор:

Ей Аллащ, тащтын ебеди ве даимидир

Ве мелекцтунун асасы доьрулук асасыдыр

9 Салâ щы севдин ве кютцлцктен нефрет еттин; Бунун ичин Аллащ, сенин Аллащын Сени аркадашларындан зийаде севинч йаьы иле месщетти.

Буну бюйле йапмышлар ки, онларда Елощимос ола билсинлер.

Мезмуклар 82:1-6.

1 Аллащын жемаатинде Аллащ дурур, Илащлар арасында щцкмедер.

2 Не вакте кадар щаксыз щцкцм вережексиниз, Ве кютцлере сайгы гюстережексиниз?

3 Заифин ве йетимин давасыны гюрцн дцшкцне ве йоксула адалет един.

4 Заифи ве факики чекип куртарын;

Онлары кютцлер елинден азат един.

5 Билмезлер ве анламазлар, Каранлыкта гезмектелер, йерин темеллери сарсылды.

6 Бен дедим: Сиз илâ щларсыныз, ве щепиниз Йцже оланын оьулларысыныз.

Аллащ Исраил щалкыны кенди Оьлунун Йещов Исраилин сащиплиьине верди.

Теснийе 32:8-9

8 Йцже олан миллетлере мирасларыны бюлдцьц заман, Адем оьулларыны айырдыьы заман онларын сайысына гюре Кавмларын сынырларыны койду.

9 Чцнкц РАББИН пайы кенди кавмыдыр, Йакуб онун мирасынын щиссесидир.

Инсанлар Йещим олмалыдырлар, ве Мукаддес Мектуп бозуламаз (Иоан 10:34-35). Ве Аллащ щалкын садик щадимлерийле инсанларла конушуйорду.

Чыкыш 4:1-10

1 Ве Муса жевап верди деди: Факат, иште, бана инанмыйажаклар, ве сюзцмц динлемийежеклер, чцнкц, Раб сана гюрцнмеди, дийежеклер?

2 Ве Раб она деди: Бу сенин Елинде ки недир? Ве деди Деьнек.

3 Ве деди: Ону йере ат, о йере аттыьында деьнек йылан олду: ве Муса онун юнцнден качты.

4 Ве Раб Мусайа деди: елини узат, ве онун куйруьундан тут ве елини узатып ону тутту, елинде деьнек олду.

5 Та ки, аталарын Аллащы, Ибращимин Аллащы, Исщакын Аллащы ве Йакубун Аллащы Раббин сана гюрцндцьцне инансынлар.

6 Ве йине Раб она деди: Шимди елини койнуна кой, ве елини койнуна койду; Ве елини чыкардыьы заман, иште ели кар гиби жузамлы иди.

7 Ве деди: Елини йине койнуна кой, ве елини йине койнуна койду, ве ону чыкардыьы заман, иште йине кенди тени гиби олду.

8 Ве ваки олажак ки, еьер сана инанмазларса, ве евелки алâ метин сюзцнц динлемезлерсе, сонракы алâ метин сюзцне инанажаклардыр.

9 Ве ваки олажак ки, бу ики алâ мете де инанмазларса, ве сенин сюзцнц динлемезлерсе, ырмаьын суйундан алыр карайа дюкежексин; ве ырмактан алдыьын су карада кан олажактыр.

10 Ве Муса Раббе деди: Аман йа, Рабб, бен не дцн не евелки гцн, не де кулуна сюйледиьин вакиттен бери, сюз адамы деьилим, чцнкц бен аьзы аьыр, ве дили аьыр абамым.

Рабб Елоащ кендиси гюндердиьи, физики ве дини адамлары бу щалка Илощум олмак ичин.

Сыкыш 7:1

Ве Раб Мусайа деди: Бак сени фиравуна Аллащ гиби йаптым ве кардешин сенин пейгамберин олажак.

О гцнден Аллащ щалкынын елийле гезегени щилас едийорду. Бу варлык онун исмини бир рущ гиби ташыйыр, Аллащын буйурдукларыны рейгамберлерин васитасыйла йаптырырды.

Чыкыш 11:1-10

1 Ве Раб Мусайа деди: Артык Фиравунун цзерине, ве Мысырын цзерине бир белâ даща гетиржеьим, ондан сонра сизи бурадан салывережектир, о заман мутлака сиз бурадан тамамен коважактыр.

2 Шимди Кавмын кулакларына сюйле, ве щер адам кенди коншусундан, ве щер кадын кенди коншусундан, гцмцш ве алтын шейлер истесин.

3 Ве Раб Мысырлыларын гюзлеринде кавма лжтуф верди, Муса да Мысыр дийарында, Фиравунун Кулларынын гюзцнде, ве кавмын гюзцнде чок бцйцк адамды.

4 Ве Муса деди: Раб шюйле сюйлийор: Геже йарысы суларында бен Мысырын ортасына чыкажаьым.

5 Ве тащт цзеринде отуран Фиравунун илкинден, деьирмен ардында олан жарийенин илкине кадар, Мысыр дийарында бцтцн илк доьанлар, ве щайванларын бцтцн илклери юлежекслер.

6 Ве бцтцн Мысыр дийарында мисли олмамыш ве бир даща олмыйажак бцйцк бир ферйат олажак.

7 Ве Раб Мысырлылары Исраилден насыл айырдыьыны билесиз дийе, инсандан щайвана кадар, бцтцн Исраил оьулларына каршы бир кюпек биле аьзыны ачмыйажак.

8 Ве бцтцн бу сенин Кулларын бана инежеклер, ве даща иьилип дийежеклер: Сен ве сенин ардынжа гиден бцтцн кавм чыкын; ве ондан сонра бен чыкажаьым, ве Фиравунун йанында шиддетли юфке иле чыкты.

9 Ве Раб Мусайа деди: Мысыр дийарында щâ рикаларым чоьалсын дийе Фиравун сизи бинлемийежектир.

10 Ве Муса иле Щарун бцтцн бу щарикалары Фиравунун юнцнде йаптылар, ве Раб онун йцреьини катылаштырды, ве Исраил оьулларыны мемлекетинден салывермеди.

Аллащ Исраили щарыкалар йапмак ичин саклады ве кенди ьцжцнц тум щалка гюстермек ичин.

Сыкыш 14:1-30

1 Ве Раб Мусайа сюйлийип деди:

2 Исраил оьулларына сюйле, дюнсцнлер ве Пищащирот юнцнде, Мигдол иле денит арасында. Баал-тсефон юнцнде консунлар: онун каршысында денитин йанында, конажаксыныз.

3 Ве Фиравун Исраил оьуллары щаккында дийежек: Онлар мемлекет ичинде тутулмушлардыр, чюл етрафыны сармыштыр.

4 Ве Фиравунун йцреьини катылаштыражаьыны ве онларын аркаларына дцшежек: ве Фиравунда ве бцтцн ордусунда иззет булажаьым, ве Мысырлылар билежеклер ки, Раб бен им. Ве бюйле йаптылар.

5 Ве Кавмын качмыш олдуьу Мысыр Кыралына билдирилди, ве Кавм щаккында Фиравунун ве кулларынын йцреьи деьишилди, ве дедилер, Не йаптык да Исраили бизе куллук етмектен салывердик?

6 Ве кенди женк арабасыны щазырлайыр Кавмыны бераберине алды.

7 Ве щер бири цзеринде арада женкчиши олмак цзере алты йцз сечме женк арабасы, Мысырын бцтцн женк арабаларыны алды.

8 Ве Раб Мысыр Кыралы Фиравунун йцреьини катылаштырды, ве Исраил оьуллары йцксек елле чыктылар.

9 Ве Мысырлылар Фиравунун бцтцн атлары ве женк арабалары, ве атлылар ве ордусу онларын аркасына дцштцлер, ве дениз кыйысында Пи-щащирот йанында Баал-тсефон юнцнде конакламакта икен онлара йетиштилер.

10 Ве о йаклашты, ве Исраил оьуллары гюзлерини калдырдылар, ве иште, Мысырлылар аркаларындан, йцрцйорларды, ве чок корктулар ве Исраил оьуллары Раббе ферйат еттилер.

11 Ве Мусайа дедилер: Мысырда кабырлер булунмадыьы ичин ми чюлде юлмек цзре бизи гетирдин? Бизи Мысырдан чыкармакла бизе еттиьин бу недир?

12 Мысырда сана: Бырак бизи, Мысырлылара куллук еделим, дийе сюйледиьимиз сюз бу деьил мидир? Чцнкц чюлде юлмектенсе, Мысырлылара куллук етмек бизим ичин даща ийи олурду.

13 Ве Муса Кавма деди: Коркмайын, ращат дурун, ве бугцн РАББИН сизин ичин йапажаьы Куртарышы гюрцн, чцнкц бугцн гюрдцьцнцз Мысырлылары артык бир даща ебедийен гюрмийежексиниз.

14 Раб сизин ичин женкедежек, ве сиз сусажаксыныз

15 Ве Раб Мусайа деди: Ничин бана ферйат едийорсун? Исраил оьулларын сюйле, илери гитсинлер.

16 Ве сен кенди деьнеьини калдыр ве елини дениз цзерине узат ве ону йар, ве оьуллар денизин ортасына куру йерден гирежеклердир.

17 Ве бен иште бен. Мысырлыларын йцреьини катылаштыражаьым, ве онларын аркасындан гирежеклер, ве Фиравунда ве бцтцн ордусунда, женк арабаларында ве атлыларында иззет булажаьым.

18 Ве Фиравунда, женк арабаларында ве атлыларында иззет булдуьум заман Мысырлылар билежеклер ки, бе Раб' им.

19 Ве Исраил ордусунун юнцнде йцрцйен Аллащын мелеьи йерини деьиштирип аркаларында йцрцдц; ве булут диреьи юнлеринден йерини деьиштирип аркаларында дурду.

20 Ве Мысырлылар ордусу иле Исраил ордусунун арасына гелди: ве булут ве каранлык варды, факат гежейи айдынлатыйор; ве бцтцн геже бири ютекине йаклашмадылар.

21 Ве Муса дениз цзерине елини узатты, ве Раб бцтцн геже кувветли шарк йели иле денизи гери чевирди, ве денизи кара етти, ве сулар йарылды

22 Ве Исраил оьуллары куру йерден денизин ортасына гирдилер ве сулар саьларында ве солларында онлара дувар олдулар.

23 Ве Мысырлылар коваладылар, ве Фиравунун бцтцн атлары ве женк арабалары, онларын аркаларындан денизин ортасына гирдилер.

24 Ве сабащ нюбетинде ваки олду ки, Раб атеш ве булут диреьинден Мысырлыларын ордусуна бакты, ве онларын ордусуну бозду.

25 Ве арабаларын текерлерини чыкарды, ве онлары гцчлцкле сцрдцлер, ве Мысырлылар дедилер: Исраилин юнцнден качалым, чцнкц Раб онлар ичин Мысырлылара каршы женкедийор.

26 Ве РАБ Мусайа деди: Елини дениз цзерине узат, та ки, сулар Мысырлылар цзерине, женк арабалары изерине, ве атлыларыныз цзерине дюнсцнлер.

27 Ве Муса елини дениз цзерине узатты, ве сабаща каршы дениз кенди акынына дюндц, ве онун каршысындан Мысырлылар, ве Раб Мысырлылары денизин ортасына силкип атты.

28 Ве сулар дюнцп женк арабаларыны ве атлылары онларын аркасындан денизе гитмиш олан бцтцн Фиравун ордусуну юрттц, онлардан бир нефер биле калмады.

29 Факат Исраил оьуллары денизин ортасында куру йерден йцрцдцлер ве сулар онлар ичин саьларында ве солларында дувар олду.

30 Ве Исраил РАББИН Мысырлылары дениз кенâ рында юлц оларак гюрдц.

Ве Исраил денизде щизмет ичин вафтыз едилмишди. О ситайиш йери олду ве онлар ону итираф еттилер, чцнкц онлар щалк тарафындан сечилмелийдилер, онун бцйцк манасыйла Йещова мелеьи башта олмакла. (Защар.12:8)

Она када насылларын саркысы вар (1)

Чыкыш 15:1-19; (2) Сайы 21:17-18; (3) Теснийе 32:1-43; (4) щаким 5:1-31; (5) 1 Самоил 2:1-10, (6) 2 Сомоил 22:1-51; (7) Лука 1:46-55 (8) Лака 1:68-79; (9) Лука 2;29-32; (10) Апок. 14:3; 15:3) Еьер Мусанын илâ щисини варса (Тезнийе 32:1-43) ве икинчи илâ щиси (15:1-19) Кузу. Саркысы да билир, чцнкц бу илащи, ситайиш илащиси. Бу ики шаркы, Мусанын илащиси, ве Кузу илащиси, дцзелменин сечимини арашдырыр. (Апок 15:3-4).

ВАЩИЙ 15:3-4

3 Ве Аллащын Кулу Мусанын илâ щисини ве Кузунун илâ щисини тереннцм едерек дийорлар:

Ей щер шейе кадир олан Раб Аллащ, сенин ишлерин бцйцк ве ажыптыр, ей миллетлерин кыралы, сенин йолларын доьру ве щакикидир.

4 Йа Раб, ким коркмыйажак, ве сенин исмини тазис етмийежектир? чцнки йалныз сен куддцссун, чцнкц бцтцн миллетлер гележеклер, ве сенин юнцнде сежде кылажаклардыр, чцнкц сенин â дил ишлерин изщар олундулар.

Биз кенди гцжцмцзле илâ щаны дириттежеьыз, чцнкц бу илâ щалар Дан Йылдызыны ве дцнйанын темелини окуйор (Сцлейманын меселлери 38:4-7)

Сцлейманын меселлери 38:4-7

4 Бен дцнйайы куранда сен нердейдин?

Билийорсунса сюйле.

5 Ким юлчцсцнц койуп билийор мусун? ве йа ким онун урганыны чекирди?

6 Нейи цзеринде курулуп, ве йа ким онун ташыны коймуш.

7 Дан йылдызы гюрцнцнже, Тцм Аллащын оьуллары кутлуйорларды.

Биз Йелощим олажаьыз ве Рабби Аллащ илâ щемиз олажак. Бизлер онун ичин ев йапажаьыз. О бизим аталарымызын Аллащыдыр, ве бизде онун тапынаьыйыз. Раб Аллащын еви, отурдуьу йери биз олдук.

Чыкыш 15:1-19

1 Раббе тереннцм едечеьим, чцнкц гайетле йцкселди; Аты ве атлысыны денизе атты.

2 Раб кувветим ве мезмурумдур, о бана куртулуш олду, о беним Аллащымдыр, ве она щамдедежеьим бабанын Аллащы, ве ону йцкселтечеьим.

3 Раб женк еридир, исми Йещовадыр.

4 Фиравунун женк арабаларыны ве ордусуну денизе атты, ве сечме араба женк чылери Кызыл Денизде баттылар.

5 Енгинлер онлары юртцйор, таш гиби деринлилере индилер.

6 Сенин саь елин, йа Раб, кудретте желилдир, Сенин саь елин, йа Раб дцшманы езер.

7 Ве сана каршы айаклананлары, азаметини чоклуьунда йыкарсын, газабыны гюндерирсин, онлары аниз гиби йер.

8 Ве юфкенин солуьу иле салар йыьылдалар, акынтылар йыьын гиби дурдулар, деринликлер денизин ортасында дондулар.

9 Дцшман деди: Ковалыйып йетишеьим, елим онлары щелâ к едежек.

10 Йелинле цфцрдцн, дениз онлары юртц, бцйцк суларда кцршун гиби баттылар.

11 Илащлар арасында сенин гиби ким вардыр, йа РАБ? Кудсийетте желил, сеналарда нейбетти, щарикалар йапан, сенин гиби ким вардыр?

12 Саь елини изаттын, йер онлары йутту.

13 Куртардыьын Кавма инайетинле рещбер олдун, Мукаддес мескенине кудретинле онлара йол гюстердин.

14 Кавмлар ишыттилер, титредилер, Филистинде отуранлары аьры тутту.

15 О заман Едомун емî рлери корктулар, Моабин йиьитлерини титреме алды, Кенâ нда отуранларын щепси еридилер.

16 Онларын изерине корку ве дещшет дцштц; сенин Кавмын гечинжийе кадар, йа Раб, Единдиьын бу кавм гечинчийа кадар, Сенин бузунун бцйцклцьц иле щаш гиби щарекетсиз олдулар.

17 Онлары ичери гетирежексин, ве мирасынын даьында. Йа РАБ, кенди отурман ичин йаптыьын йерде, еллеринин сабит калдыьы макдиште онлары дикежексин.

18 РАБ ебедийен ве даима салтанат сцрежектир.

19 Чцнкц Фиравунун атлары женк арабалары иле ве атлылар, иле денизе гирдилер, ве РАБ денизин суларыны онларын цзерине гери гетирди, факат Исраил оьуллары денизин ортасында куру йерден йцрцдцлер.

Бу саваштан сонра Исраил щилас едилип Аллащын даьнда йерлешди. (Йакуб Теснийеде 32:8- бу даьдан идаре еден Исраилди) Йещова Аллащын еллери иле йапылан сыьынажактадыр. Бунунла биз щепимиз Йещовайла берабер, Раб' инин елийле ермаьан оларак бизе мирас койду. (Ромалылара 8:17: Галатйалылара 3:29; Титуса 3:7, Ибранилере 1:14, 6:17, 11:9, Йакуба 2;5;1, Пита, 3;7, ве Малакийе 2:10, Ибранилере 2:11). Биз Аллащын мелакелерийлейиз Аллащын оьуллары (Сцлейман 1;6; 2:1) ве щеписи Атамызла Аллащымызла ишыкландырыйор. (Малакийе 2:10), бир кюктен ортайа чыкыр о да Мусадыр (Ибрани 2:11), Жанланандан сонра о Аллащын, Рабин оьлу олмуш (Рома 1:4).

Ама инсанлар онларын азад олмасыны истемийорларды.

Чыкыш 15:20-27.

20 Ве Щарунун кызкардеши: Небийе Мирйаны елини теф алды: ве бцтцн кадынлар тефлерле ве ракысларда онун аркасындан чыктылар.

21 Ве Мир