Tanrыnыn Щиrистиyан Килиселеrи
[253]
Йаса ве Биринжи Буйрук
(Баскы 1.01999 03.07.-1999 03.08)
Йаса ве Биринжи Буйрук
Мевзуатта Биринжи Буйрук
Биз эюрцйоруз ки, илк Бцйцк Буйрук Биринжи Буйрукла тасдик едийиор. Бу дин инанжла, шу Бирижик Аллаща корку иле ве тапымла саьланыйор. О Йещов мелеьинден Синай даьында кендисини кенди йасасында ищйан едип ве Исраилин Кцббеси ве башканы олуп. (Зекарийа 12:8)
Чыкыш: 20; 18-21
18 Даь щер тцтцйорду, чцнки Раб онун цзерине атеш ичинде инмишти, ве онун думаны ожак думаны эиби чыкыйорду, ве тцм щалк бунлары эюрдцьцнде эерийе чекилди.
19 Муса' йа сюйледилер: бизимле конуш, биз де динлейежеьиз, ама РАБ конушмасын йокса юле билириз.
20 Ве Муса`да сюйледи, щалка; коркмуйун Раб эелди, эелди ки сизлери сынавлара катсын, ве коркусу Онун, йцзлериниз цзеринде олсун ки, сиз бир даща щата йапмайасыныз.
21 Ве щалк узакларда иди, ве Муса Раб`ын булундуьу каранлыьа эирди.
Бунунла Раб`ин эцжц онлара юрнек оларак эюстерилди, чцнкц онларда кутсал Рущ олмаьы ичин инсан оларак, инанамыйорларды.
Бюлцнмез сюз
Танрынын сюзц бюлцнмезди, юлчцттц ве там эерчектир (Левилилер 19: 36,37). Биз онун тцм насыщатларына баьлы калмалыйыз, чцнкц о бизлери ишыьландыран Танрыдыр, чцнкц о бизлери онун щалкы, миллети олмак ичин сечмиш (Левилилер 20: 8, 22; 31-33. Теснийе 7; 6-8; 81-18; 10; 14-17; 11; 1-8, 13; 18; 26; 16-19).
Танрымыз йа Раб - бизим далдыьымыз атештир ве о да юнцмцзде эидийор, ки бизлери коруйур куртарсын. Мысыра 70-ше кадар йащуди эирмиш, шимди биз чоьуз (Теснийе 9;16;10;21,22)
Йасаларын юьцте илишиэи
Йасаларын юьцте илишиьи бу Йазмалара дащилдир.
(Чыкыш 20:1-3; теквин 17; 1,9,14:18; 17-19; Ромалылара 4; 9-12, Колоселилере 2;11-13; Левилилере 12;2; Сык. 12;48-49; Лука 1;59;2:21,24; Филимона, 3:5; эалат. 2;3.
Теснийе 10:16. Йеремйа 4;4;6:10; Рома 2:28-29; Колос. 2;11. Левил. ес. 12. Чык. 40;12; Левил. Ес. 15; 16:26,28;17;15:22:4,6: Сайылар 19:18. йезек 36;25, 26: Йеремйа: 31: 31-34; Чык. Ес. 12; 13:1-10,11-16; Сай. 9:1-14. Теснийе.16:3,4; Чык. 23:18; 1. Кор. 5:7,8; Леквин 15; 1-21; Йущанна 15:13; Рома. 6:23; Рс. 49;7,8; Левилилер. 17:11; Маркос. 10;45; ишл. 20;28: йущанна. 10:17-28; Лук. 22:37; Иш 53:12;1. Кор. 11;27-30. Теквин 3;5,6; Чык. 13:1,2: Теснийе 15:19-20; Ром. 11;16;Чык. 4:22,23: Теснийе 14;23;15: 19-22; 23:8; Левилилер 23; 10,17, Тесн. 26:1-11: Ром. 8:13; 11:16; Ром.8:23; йакуб 14:4; Чык. 9:29; Тесн. 10:14; Рс. 24:1;1. Колос. 10:26; Чык 36; 3-7; Левил. 22:21) : (мукаисе ичин Танрынын Буйруьу (№152).
Доруклук
Раб Абрама эюрцндц ве она деди:
Бен Кадир Аллащым; беним юнцмде йцрц, ве кâ мил ол (Теквим 17:1)
Биз ону Йещова исмийле танымалыйыз (чык.6:3)
Тцм жанлы варлыклар ен йцксек эцже табедир, ве бизлер онун щалкын эиби белирленмишиз.
Илк буйрук ве семит Исраили
Динле ей Исраил: Аллащымыз Раб - бир олан Рабдир. (Теснийе 6:4). Аллащымыз Раба - Еэане Йещова, илк ве есас Йещова`дыр (мцкаисели Йащуди сюзлцьц Стронэза ЕСС 259) онлара аражы, йардымжы оларак калыр.
Буйруьа илишикли олмак ичин, биз тапмакла айрылмалыйыз Авраам эиби (теквин 12:1). Биз Она тапмалы ве щизмет етмелиьиз. (Теснийе 10:12, 13; Mat. 22:37; Markos. 12: 30; Luk 10: 27).
Rabbe tapmak oьlu vasitesiyle yazida anlatilmiш (Ps. 2: 11, 12).
Rab сцрекли ве деьишмезди (Mal. 3:6).
Biz esvaplarimiza mavi kurdela koyuyoruz, чцnkц RABBIN kanunlari barede koyduьu anitti (Levileler 15: 37-41) (mukaiseli iш "mavi kurdelalar" [¹ 273]).
Rabbin kanunu, kâ lplerimiz,ve gozlerimiz ve ellerimiz arasinda bir чatkiyi kisitlamali. (Tesniye 11: 18-20).
Bu soru her zaman юьrenmeyi talep ediyor. Onlar Rabbin fiziksel simgesi olmalidilar. Allahi kizdirmak чok zor, ama o kюtцlцk istemiyor ve o чok kiskanc Allahtir. (Naum. 1: 1-3: Rom. 13:4)
Kendi Allahini Rabbi gцnaha sokma (Tesniye 6:16; Mat. 4: 7-10) Allahtan kork, kulluk et, ve Ona gцven. (Tesniye 10:20) O bizleri manile doyuzdurur (8:3) hatta onun dudaklarindan, bizim gючkцnlцyцmцzde (Mat. 4:4; Чikiш 17: 1-7)
Канун дийор ки, еьер инсан башка бир Аллаща тапынырса о, йашамамамалы, юлмелиди.
Чыкыш 22:18.
18 Афсунжу кадыны йашатмыйажаксын
Юленлерин рущуйла алака сакламына идаре дийорлар, бу ен чок пайен системасында кулланылырды.
Чыкыш 22:20.
20 Анжак РАББЕН башка бир илâ ща курбан кесен щелâ к едилежектир.
Сайэы йери Елощадан олан Йещовады. Тцм рущанилер, ве физики шащслар, онун адындан щаракет еденлер Елошщим идилер, йани Еэâ не РАББИН деважылары эиби.
Щич кимсе биле онлара каршы бурамаздылар.
Чыкыш 22:28-31.
28 Аллаща сювмийежексин, ве кавмынын реиси олан лâ нет етмийежексин.
29 Щасадыны, ве масаранын акыттыьыны такдимде эеcиктирмийежексин. Оьулларынын илк доьаныны бана вережексин.
30 Кенди юкцзлерин щаккында, ве кенди койунларын щаккында бюйе йапажаксын: секизинжи эцне ону бана вережексин.
31 Бана мукаддес адамлар олажаксыныз; онун ичин кырда парчаланмыш ет йемийежексиниз: ону кюпеклере атажаксыныз.
Бунунла онлар эерек оьулларынын илк доьаныны Рабби вермели, ве кырда етлери йемеден кюпеклере вермелидилер.
Чыкыш 23:17.
17 Сенин бцтц еркеклерин, йылда цч кере, Раб Йещованын юнцнде эюрцнежектир.
Чыкыш 23:20-33.
20 Иште бен, йолда сени корумак ичин, ве щазырладыьым йере сени эетирмек цзре, юнцнден бир мелек эюндерийорум.
21 Онун каршысында сакынын, ве онун сютцнц динлейин, она каршы коймайын, чцнкц сучунузу баьышламыйажактыр; чцнкц беним исмим ондадыр.
22 Факат эерчектен онун сюзцнц динлерсен, ве бцтцн сюйледиклерими йапарсан, о заман сенин дцшманларына щасым олажаьым.
23 Чцнкц беним мелеьим сенин юнцнден эедежек, ве сени Аморилерин, Щиттилерин, ве Периззилерин ве Кенâ нлыларын, ве Щивилерин ве Йебусилерин арасына эютцрежек, ве бен онлары щелâ к едежеьим.
24 Онларын илащларына сежде етмийежексин, ве онлара ибадет етмийежексин, ве онларын ишлерине эюре йапмыйаcаксын; факат онлары тамамен девирежексин, ве онларын дикили ташларыны тамамен парчалыйажаксын.
25 Ве Аллащыныз РАББЕ ибадет едежексиниз, ве сенин екмеьини ве суйуну берекетлижектир, ве щасталыьы сенин ичинде калдыражаьым.
26 Мемлекетинде кысыр ве чожук дцшцрен кадын олмыйажактыр, сенин эцнлеринин сайысыни тамамлыйажаьым.
27 Щейбетими сенин юнцнден эюндерип цзерлерине варажаьын бцтцн кавмлары перишан едежеьим, ве бцтцн дцшманларыны сенин юнцнден качыражаьым.
28 Ве сенин юнцнден ешек арысыны эюндережеьим, ве Щивилери ве Кенâ нлары ве Щиттî лери сенин юнцнден коважак.
29 Мемлекет щарап олмасын, ве сенин цзерине кыр щайванлары жоьалмасын дийе, онлары сенин юнцнден бир йыл ичинде ковмыйажаьым.
30 Сен семерели олунжыйа, ве мемлекети мирас алынжыйа кадар онлары сенин юнцнден азар азар коважаьым.
31 Ве Кызыл Денизден Филистî лерин денизине кадар, ве чюлден Ирмаьа кадар сана щудут койажаьым; чцнкц мемлекетин ащалисини сизин елинизе вережеьим, ве онлары кенди юнцнден коважаксын.
32 Онларла ве Илâ щлари иле ащдемийежексин.
33 Бана каршы сана суч ишлеттирмесинлер дийе, онлар сенин дийарында отурмыйажаклар, чцнкц еэер онларын илâ щларына ибадет едерсен, мутлака сана тузак олажактыр.
РАБ Йещова мелеьини онун юнцнде койуп, ве ону динлемесини талеп етти. Ве еьер онлар Йещованы динлийип, сежде етвелер, РАБ`да онлара сюз вермиш ки, онларын топракларыны бцйутежек, ве кызыл Денизден, Иффата кадар, ве Аралык денизинден чюле кадар. Ве онларын башчысы эиб елашим олажаклар (Закарийа 12:8).
РАБ мелеьи
РАБ мелеьи бу эиби йазыларда вар (Теквип 16:10,13; 18:2-4,13,14,33; 22:11,12,15,16; 31:11,13; 32:30; Йещош 5:13-15;6:2; Йесаи 63:9; Закарийа 1:10-13;3:1-2).
(Йени юьцтде: Ишлео. 5:19;2:7-11;1. Кор 10:9; йакуб 22:18-19).
Есас саваш несилин ики системасы арасында олажак. Аллаща ситайиш ве Нойелле, Паскалйа.
РАБ Молоща каршы
Бу саван щаккында биркач йазылар вар.
(Теснийе 18:9-22;13:1-4; левилилер 18:21; 19:26;31: Теснийе 12:29-32; 1Кдс 11:7; Защ. 1:4,5; Йерем 32:35;49:1,3;1 Кдс 6:5,33; 11:7,8,1 сам 8;7-9,11-18; 28:1-25; 15:10-35; Йесаи 47:10-14. Тесний 12:23; Ишлем. 15:20; Теквин 9;6; Левил.17:10-14; Теснийе 12:15,16;1 кор 10:16; ефес 2:13; йащуд. 9;14, 22; 10:19,20; I Петр 1;2,29; Йущанна 1:7. Меселлери 7:14; 14:11; Левил 19:2; 11;44; 20:26; 1 Краллары 4;7;1. Петр 1;15,16; Чыкыш 20:8. Закат.14:21;2 кор 7:1; Теснийе 13:1-18; 18:13-22; Йеса 8:18,19).
Килисе юршц
РАБ юршц курмуш ки бизлерин она кайыдышы олсун ве она щер заман Она садакатти олак (Мукаисели Мал 3:7-12) (мукаис. Онлуьун ичини ;161).
Йащудилирин чожуклары диккатсызлерден эирмемишлер (йащ.4:6). Ама еле о заман да РАББИ сынаьдан эечириб ве сонрадан кабул едилмишди. (Таквин. 28:20-22). Юрш щарача ве щарба кадар даьылмыш (сайы 31:25-54). Юрш онун ичин курулмуш ки, йоксуллары, факирлари мудафаа едилмеси, ве инсанлар бу системайа табее олсунлар (Теснийе 26:12-15).
Тайфалар Кампын юнцнде кендилерине йер щазырламалы ве црцн байрамыны мутлака кутламалыйдылар. (Теснийе 12;6,7,17,18; мукаисели Теснийе 16:12-15).
Cеми цч црцн байрамы вар (Теснийе 15:3, 10-16).
Онун системасы йубилерлерин системасында есасланыйор. (Левилилер 25:1-7; чыкыш 23-11). Бунлар щеписи РАБ цчцн йапылыр, чцнкц инсанлар. Бунлар щеписи Аллаща садакати ипат етмек ичин йапылыр инсанлар тарафындан, ве щер шейи де РАБА бюлцшцйорлар. (2 кор 8:12) (мукаисели мал -3;7-12).
II Бюлцм
РАББИ тапынаьа дюнцштцрмек васийети
Чыкыш 24:1-18 (1-3)
1 Ве Мусайа деди: Сен ве Шарун, Надаб ве Абищу, ве Исраил ищтийарларындан йетмиш киши РАББЕ чыкын: ве узактан сежде кылын.
2 Ве Муса йалныз оларак РАББЕ йаклашаcак; факат онлар йаклашмыйажаклар.
3 Ве Муса эелип Кавма РАББИН бцтцн сюзлерини ве бцтцн щцкцмлерини анлатты, ве бцтцн кавм бир сесле севар верип дедилер; РАББИН сюйледиьи бцтцн сюзлери йапажаьыз.
4 Ве Муса РАББИН бцтцн сюзлерини йазды, ве сабащлайын еркен калкып баьын етеьинде бир мезбащ, ве Исраилин он ики сыптына эюре он ики сцтун курду.
5 Ве Исраил оьулларындан эенжлер эюндерди, ве йакылан такдимелер арзеттилер, ве селâ мат такдимелери оларак РАББЕ юкцзлер кечтилер.
6 Ве Муса канун йарысыны алып лейенлере койду, ве канын йарысыны мезбащ цзерине септи.
7 Ве ащит китабыны алып кавмын каршысында окуду: ве дедилер: РАББИН бцтцн сюйледиклерини йапажаьыз, ве динлейежеьиз.
8 Ве Муса каны алды, ве кавмын цзерине серпип деди: Иште, бцтцн бу сюзлер щаккында РАББИН сизинле еттиьи ащдин каны.
9 Ве Муса иле Щарун, Надаб ве Абини, ве Исраилин ищтийарларындан йетмиш киши чыктылар.
10 Ве Исраилин Аллащыны эюрдцлер, ве онун айаклары алтына, эюк йакуттан туьла дюшеме эиби, айдынлыкча асил эюре бензер бир шей варды.
11 Ве Исраил оьулларынын асилзаделерине докунмады, ве Аллащы эюрдцлер, ве йийип иштилер.
12 Ве РАБ Мусайа деди: Даэа, йаныма чык, ве орада булум, ве таш левщаларыны, ве йаздыьым шериат ве емирлери юьретмек ичин онлары сана вережеьим.
13 Ве Муса иле щизметкâ ры Йеши калктылар, ве Муса даьа чыкты.
14 Ве ищтийарлара деди: Сизе эери дюнцнжийе кадар бизи бурада беклейин, ве иште, Щарунла Щур йанымыздадырлар; бир кимсенин давасы олурса онларын юнцне эитсин.
15 Ве Муса даьа чыкты ве булут даь юрттц.
16 Ве РАББИН иззети Сина даьын цзеринде дурду, ве булут ону алты эцн юрттц, ве йединжи эцнде булутун ичинден Мусайы чаьырды.
17 Ве Исраил оьулларынын эюзцнде РАББИН иззетинин эюрцнцшц, даьын башында йийип битирен атеш эиби иди.
18 Ве Муса булутун ичине даьа чыкты; ве Муса кырк эцн; ве кырк эеcе даьда калды.
Тапыпак тцм кишилерин весаитине йапылмалыйды, чцнкц щер бир киши буна пара верирсе о демек ки Аллащ йолунда щер бир шейе разыдылар.
Чыкыш 25:1-40 (окумак) (метинде ситатлар йок)
25-cи чыкышта: 1-40_- кадар мабетлерин йапымы щакта сощбет эидийор. Бу эиби йерлерин йапымы ичин щер бир киши эиби, ве кенди истеьине эюре йардым оларак курбан вермийорларды. Щем де йюнетмелиье мобилйалаштырма да дащилдир.
Юршцн стрцктцрц, Соломонун тапынаьында олан он шамданын симасында екс едилирди. Щер олай ичин бир шамдан варды, бунлар Мессийайа, Йеди килисейе ве икисийисе ачык йцреклик ичинди. Онбиринжиде бу юршцйе дащилдир, ве Мессийанын дюнцшцнц бин йиллик краллыьымы, билдирир.
Чыкыш 26:1-37 (окумак) (метинде ситатлар йок)
Бурада да тапынаьын йапымыны эюстерийор. Кенди, юлчцсц ве таквим тарищи, тцм сцслемлер ве онларын беркилмеси, ве тцм леватиметлерин алммасынын йазылып.
Щалкын вердиклерини щеписини тарынаьын йапылмасында истифаде едилир. Щич бир шей атылмайыб ве щер шей лâ зм олуп. Щцррувимин юлчцлерине эелдикте, 4 щиссейе бюлцнцр. Дюрт йаратык щакда йазыйор 4-жц ве 5-жи бюлцмде.
Чыкыш 27:1-21 (окумак) (метинде ситатлар йок)
Тапынаклар ве онларын сцтцнлары сайысына эюре Аллащын макетини симэелийир. Папазларын эийиминин бцйцк ролц вар.
Чыкыш 28:1-43 (окумак) (метинде ситатлар йок)
Чыкышын 28-жи бюлцмцнде Щарунун ве онун оьулларынын эийими бареде бащс едилийор. Щер бир шейи насыл эиймели ве цзеринде олмалыды. Эийим де кутсал бир шей ве кутсал рущлу олмалыды. Он ики таш, он ики несил ве онларын бирлиьини темсил едийор. Рущанилер - о демек ки тапынаьын сонужуду. Онлар РАББ терафтан сечилмишлер. Мабет те, таштан ве башка кырынтылардан дикилмиш ве о да тцм дцнйайы. Кутсал Руща йюнетир, ве бу кутсал Рущ Иса пейьамберди.
Чыкыш 29:1-46 (окумак) (метинде ситатлар йок)
Чыкышын 29-cу бюлцмц Щарунун ве онун оьулларынын тасвир едир, щемде серомонинин ве курбанлар эетиренлери тасвир едир. Мессийа тцм курбанлара кенди кулаьынын, ве чивиленмиш елинин каныйла тасвир етти. Тцм курбанлар ичин Мессийанында кенди кенди курбаны олду, ве бунунла баьлы верэи системасы йапанды. Верэийи йалныз Мессийа вере билирди.
Чыкыш 30:1-38 (окумак) (метинде ситатлар йок)
Чыкышын 30-cу бюлцмцнде Щаруна ибадети пасыл йапмалыды аналатырлар. Ону, фиамлар тарафындан щер заман саптамалыдырлар. Ону башка шейлер ичин кулланмаз ве ора курбан оларак, йийеcек, ве ичеcек опармамалы. Щарун есас рущанидир ве о щер йыл курбан вермели.
Ве РАББ тарафында сечилен тцм рущанилер ичин айрыcа евде йерлештирилир ве онлар Аллазы ичин щер шей рâ зы оланларды.
Чыкыш 31:1-11.
1 Ве РАБ Мусайа сюйлийип деди:
2 Бак Йащуда сыптындан, Щур оьлу, ики оьлу Ветсалери ады иле чаьырдым.
3 Ве ону щикметте, ве анлайышта, ве билэиде, ве щер чешит санатта, Аллащын Рущу иле долдурдум:
4 Та ки, щцнерли ишлери дцшцнсцн; алтында ве эцмцште, ве тунчта ишлесин.
5 Ве Какылаcак ташлары оймакта, ве абач оймакта, щер чешит санатта ишлесин.
6 Ве иште бен Дан сыптындан Ащисамак оьлу Ощолиаби онун йанына койдум; ве йцреьи щикметли оланларын щепсинин йцрейине щикмет койдум, та ки сана еmреттиьим бцтцн шейлери.
7 топланма чадырыны, ве сещадет санадыьыны, ве онун цзеринде олан кефарет юртцсцнц, ве Чадырын бцтцн такымларыны.
8 Ве софрайы ве онун такымларыны, ве бущуе мезбащини.
9 Ве йакылан такдименин мезбащыны ве бцтцн такымларыны, ве казапы, ве онун айаьыны
10 Ве кâ щинлик етмек ичин инже докунмуш есвабы, ве кâ щин Щарунун мукаддес есвабини, ве оьулларынын есвабыны.
11 Ве месщ йаьыны, ве макдис ичин щош кокулу бащарлар бущуруну йапсынлар: бцтцн сана емреттиьим эиби йапсынлар.
Чыкыш 32:1-35 (окумак) (метинде ситатлар йок)
Чыкыш заманы олан Аллащлар, кулакларында кцпеилейдилер, ве бу кцпе Аллащын олдуьуну симэелийорду. О алтыны Алтын коч ичин кулланырдылар ве бунунла Исраил онлары кайб етмиш.
Алтын коч ески дини системасынын семэеси олуп, о Аллаща, Сена Айына сайэы эюстерир. Бу системайа дащилдир: мешейе, Ноелин ве Паскалйанын системасына тапмак. (мцкаисели Алтун Коч (№222) ве Новелин ве Раскалйанын йаранмасы [№235].
Чыкыш 33:1-23 (окумак) (метинде ситатлар йок)
РАБ Мусайа сюйледи ки, эитсин Мысыр дийарына. Ве Мелек де сенин юнцнде эибеcек, ве дцшманлар кайб олаcаклар. Ве Муса чадыры ве ону ордуьащтан дышары, изак курду. Ве анcак орадан о РАББ иле конушийорду. О РАБЕ истеди ки онунла эитсин. Муса сюйлемишлер ки РАББИН йцзцнц щич кимсе эюрмез, ве эюрдцйцнде юлебилир. Ве Мусанын кендиси де ону аркадан эюребилирди. Щич кимсе биле РАБИ эюрмемиш, не бичимде олдуьунуда тасвир едебилмейип, сесини ишитмейип. (Йущанна 1:18;5:37;1. Тiм. 6:16; 1 Йущанна 5:20).
Чыкыш 34:1-35 (окумак) (метинде ситатлар йок)
Муса РАБ`дан изин истийорду, ве миллетинин баьышламасыны истийорду. РАБ онлары дцшманларыны юлдцрежек, ве онлар щич кесле конушамазлар. Онларын ибадетlерини йок етмелидилер, ве путларыны даьытмалыдылар. Онлар башка бир Аллаща сайэы эюстермемели ве онларын кырларыны даьытмалы. Башка миллетин кишилерийле евленмемели, чцнкц онлар башка Аллащлара дюне билирлер. Онлара пут йаратмак олмаз. Онлар кенди байрамларыны кутламалыдырлар. Биринcи оьланлар РАБинди, ешеклерден баша, онлары кузулар еве едер. Щич кимсе ели-бош РАББИН йанына эидемез мутлака оьлан олмалы. Мутлака алтынжы эцнц, Щафта байрамыны ве црцн байрамыны кутламаларыдырлар. Йылда цч дефа Исраилин тцм еркеклери Аллащын юнцнде олмалыдырлар. Ве заман юттцкже РАБ йабанжы миллетлери коважак ве бизим топраьа артыражак. РАБ ве миллети арасында разылык бундан ибаретти. Муса 10 буйуруьу 40 эцне йазмыш.
Чыкыш 35:1-35 (окумак) (метинде ситатлар йок)
Муса щалкына кураллары юьретийорду. РАБ дийор ки ким истиор курбан вере билир. Арzеденлер лâ зым олан шейлери эетирийорларды РАБ ичин. Ким кутсал Рущлуду, Мабетин йапымында, цзерине ен басит ишлер dцшцр. РАБ сюйледи Биринcи айын биринcи эцнц байрамды. Бу эцн, тапынаьын ачылышы ве ишикландырылмасына аитди, бу да кутсал таквимдеки Биринcи айа аитди. Ве шимди Йащудилер йылы башыны йединcи йа да секизинcи айда кутлуйанда йалнышлык йапыйорлар. Базе мабет олдуьунда бу байрамлары кутламыйорларды, ве тапынаьын олмадыьы заман да nерdейсе 70-cи йылларда бизим есирден юнcе (мцкаисели иш Тапынаьын ишикландырылмасы [№241), ве Р.Самuил Kоща Сабатариийанын иши Cох. тр. Мc Елwain and Rook, CCG Publishing 1998 мцкаисели Сюзюнц, сайыэ).
Чыкыш 40:1-38 (окумак) (метинде ситатлар йок)
Тапынак йапылдыктан сонра РАБ щайыр дуасыны вережек. Исраилин тцм чожукларыны кутсал Рущ тайын едежек.
Курбан ве курбан вермелер
Эележек нотин РАББЕ курбанларын эетирилмесине аиттир.
Левилилер: 1:1-17 (окумак) (метинде ситатлар йок)
Бу бюлцмде: курбанлары йа РАББА тцм миллет, йа да айры эруплар эетирежек. Бу еркеk щайван олмалы ве саьлам олмалыды, чцнкц бу курбанла йалныз РАБ ичинди. Ве куслары, эцвержинлери йандырып атеше ата билирлер.
Левилилер 2:1-16 (окумак) (метинде ситатлар йок)
Бу бюлцмде кушлары курбана вермектен бащседийор. Биринcи еркеклерин олмасыны (РАББИН кураллаrында йазылмыш) базылары кануну бозуйорларды, бунлар да РАББИН куралларынын дцшманларыйды.
Левилилер 3:1-17 (окумак) (метинде ситатлар йок)
Бу бюлцмде сцлщ йолунйла курбанлар вермек щакта бащседийор. Бу щайван олабилир. Ама курбанларын каныны ве йаьыны каты оларак кулланылмаз.
Левилилер 4:1-35 (окумак) (метинде ситатлар йок)
Бу бюлцмде Буйуруклара каршы эцнащлардан бащседийор.
Кефаретини Иса пейьамбер юдемиш, ама ону Инсанларын, ве бир кысым щалкларын башчысы эиби таныйорларды.
Левилилер 5:14-19 (окумак) (метинде ситатлар йок)
Бу бюлцмде эцнащлар йцзцнде курбан щакта бащ едир. Бу эцнащларда Бцйц Буйруьу билмедилери ичин йапылыр, Бунун ичин бир кочу курбан оларак эетирмелидирлер. Кануну боздуьу ичин мутлака сатын алмалыдырлар. Ве бу курбанларда, боржлардан имтина еденлери мутлака жезаландырылмалы.
Левилилер 6:8-30 (окумак) (метинде ситатлар йок)
Бу бюлцмде курбанларын йакылмасы щакта бащседийор. Бунун ичин атеши сунакта йакыйорларды ве бу атеш сюнмемели.
Левилилер - 7:1-38 (окумак) (метинде ситатлар йок)
Бу бюлцмде де курбанларда бащседийор. Курбанлар йолунда йапылан тцм ишлери ве ретцаллери йапан папазлары йоллары мутлака айдынлатыйорду.
Левилилер - 8:1-36 (окумак) (метинде ситатлар йок)
Бу бюлцмде Щарунун ве оьулларынын кутсалланмаьындан бащс едийор. РАБ курбан вермени кайдаламышты. РАБ арзедени кенди йанына чаьырыр.
Левилер - 10:1-20 (окумак) (метинде ситатлар йок)
Щарунун оьуллары йабанcыларын атешини эетирмишлер ве юлмцшлер. РАББИН евинде шарап ве йа алколлц ичкилерден кулланмак олмаз.
Курбанлары йалныз Щарунла, оьулларыйла ве кызларыйла бириликте йемек оларды. Курбанларын бир кач йерлерини сакин йемек олмаз. Тцм курбанлар РАБ ичин. Ве еьер РАБ разылык вермеден курбан кесилирсе РАБ ону кабул етмез ве о эцнащ сâ йылыр.
Левилилер 17:7-9.
7 Ве артык курбанларыны ардларынcа зина еттиклери екэечлере курбан етмийежеклер. Бу онлар ичин несиллеринже ебеди канун олаcак.
8 Ве онлара дийежексин: Исраил оьулларындан, йащут кенди араларында мисафир олан эакиплерден щер ким, йакылан такдиме йащут курбан такдим едер.
9 Ве ону РАББЕ арзетмек ичин торланма чадырынын карысына эетирмезсе, о адам кавмындан атылажактыр. (Мукаисели иши мукаддес китабда Етйемезлер (№183).
Левилилер 19:5-8.
5 Ве селâ мет такдимелери курбаныны РАББЕ курбан едежеьиниз заман ону макбул олманыз ичин курбан едежексиниз.
6 Курбаныныз, эцнцнде йащут ертеси эцн йенилежек; ве еьер цчцнжц эцн калырса атеште йакылажактыр.
7 Ве еьер цчцнжц эцнде бир парча биле йенилсе, мекрущтур,кабул олунмыйаcактыр.
8 Ве ону йийен эцнащым ташыйажактыр: ве о cан кенди кавмында атылажактыр.
Левилилер 19:19.
19 Канунларымы тутажаксыныз. Ики чешиттен олан щайванын чтфлештирмийежексин; тарланы ики чешит тощумла екмичексин; ве сенин цзеринде бирбирине карыштырылмыш ики cинс кумаштан есвап олмыйажактыр.
Левилилер 19:21-22.
21 Ве о адам РАББЕ, топланма чадырынын капысына эцнащ такдимесини, эцнащ такдимеси кочуну эетирежек.
22 Ве кâ щин, онун ишлемиш олдуьу сучундан долайы РАББИН юнцнде эцнащ кочу иле кендиси ичин кефарет едежек; ве ишледиьи суч кендисине баьышланажактыр.
Левилилер 19:23-25.
23 Ве не заман дийара эирерсениз, ве йийежек ичин щер чешит аьач, дикерсениз, о заман онларын мейвасыны сцннетсизликлери сайажаксыныз; сизин ичин цч йыл сцннетсиз олажаклар; йенилмийежектир.
24 Факат дюрдцнжц йылда РАББЕ щамдетмек ичин бцтцн мейвасы мукаддес олажактыр.
25 Ве бешинжи йылда, сизе мащсцлцнц артырсын дийе мейвасыны йийужексиниз, бен Аллащыныз РАБ`ИМ.
РАБ инсанлар арасында кутсаллык
РАББЕ ве онун куралларына эюр йашамын контрол дуйор.
Левилилер 19:26.
26 Щич бир шейи канла йемийежексиниз; сищипбазлык етмийежексиниз, ве мцнежжимлик етмийежексиниз.
Левилилер 19:31.
31 Жинжилере ве бакыжылара дюнмейин, мурдар олмак ичин онлары арамайын. Бен Аллащыныз РАБ`ИМ.
Левилилер 20:27.
27 Ве жинжи йащут бакыжы олан еркек, вейа кадын, мутлака юлдцрцлежектир, онлары ташла ташлыйажакларды; канлары кенди цзерлеринде олажактыр.
Теснийе 18:9-14.
9 Аллащын РАББИН сана вермекте олдуьу дийара эелдиьин заман, о миллетлерин мекрущ шейлерине эюре йапмайы юьренмийежексин.
10 Аранызда оьлуну ве кызыны атештен эечирен, йащут фалcы, йащут мцнежжим, йащут сищирбаз, йащут афсунжу.
11 Йащут бцйцжц, йащут жинжи, йащут бакыжы, йащут юлцлер данышан булунмыйажак.
12 Чцнкц бу шейлери йапан адан РАББЕ бу мекрущтур ве Аллащын РАБ бу мекрущ шейлерден долайы онлары сенин юнцнден ковуйор.
13 Аллащын РАБ иле кâ мил олажаксын.
14 Чцнкц мцлкцнц алажаьын бу миллетлер мцнежжимлери ве фалчылары динлерлер; факат Аллащын РАБ сени бюйле йапмаьа быракмамыштыр.
Бу юьцт дакикдир. Эележеьи эюрмек астролоэийа йардымыйла, ве рущлар йардымыйла, сакынлыкла олмаз ве эцнащдыр, о адам йа мескâ нындан чыкарылажак, йа да юрцнцн сонуна кадар кул олажак.
Левилилер 19:27.
27 Сачынызы йуварлар кесмийежексиниз; ве сакалын кюшелерини бозмыйажаксын.
Левилилер 19:28.
28 Юлцлер ичин беденизде йара ачмыйажаксыныз, кендинизе дювме ишарет коймыйажаксыныз.
РАБ.
Бизлер онлара курбан