Tanrыnыn Щиrистиyан Килиселеrи

[259]

 

 

 

КАНУН ВЕ АЛТЫНЖЫ БУЙРУК

(Баски 1.0.1999. 06.25-1999.07.08)

Йазылыдыр - Юлдцрме.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

КАНУН ВЕ АЛТЫНЖЫ БУЙРУК

Йазылыдыр:

Чыкыш 20:13.

13 Юлдцрме.

Теснийе 5:17.

17 Юлдцрме.

Щайатын корунмасы, вужудун корунмасындан илери эелийор. Бу да кутсал олмак ве кутсаллашма емрине аиттир. Щемде 5-жи буйруктаки эиби, аилейи ве кавмы тутуйор, алтынжыда да о барде сющбет эидийор.

Левилилер 19:28.

28 Юлцлер ичин беденинизде йара ачмыйажаксын, кендинизе дювме ишарет коймыйажаксын; бе РАББИМ.

Щер юлен ичин бир фелакетти, еьер о Исраил аилесинден деьил. Доьал юлцм РАБ планларыйла бензер, ве жанланма юлцлер арасындан чыкар, ве Исраил де, онун кенди топраьында йерлешежек (мук. Уез. 37:1-14; Ващий 20:1-15). Исраил лекесиз ве чатышмамазлыксыз олмалы, ве бундан йана кенди дериси цзерини житмемели. Ве вцжцдцн цзеринде щич бир ишарет коймамалысыныз. Кулаьа делик етмек ичин изин верилир ки, щалэа чашмак ичин, ве буда зайыфлыьын еламетидир.

Жцмщуррийетин йаранмасы ве РАБ, щайатын ве юлцмцн эцжцнц щеллетмели, буну биз Канун ве бешинжи буйрук ишинде [№258] эюрцйоруз РАБ аилейи ен есас тайын едийор ве онун цзеринде Жцмщуриййет курулмуш. О илан едийор ки, йцжа эцж ве щцкм Аллащтан РАБДЕН эелийор.

Ромалылара 13:1-7.

1 Щер кес цзеринде олан щцкцметлере тâ би олсун: чцнкц Аллащ тарафындан олмайын щцкцмет йоктур: ве онлар Аллащы тарафындан танзим олунмуштур.

2 Бундан долайы щцкцмете мукавемет еден Аллащын тертибине каршы дурмуш олур; ве каршы дуранлар кенди алейщлеоине щцкцм алырлар.

3 Чцнкц щцкцмдарлар ийи ише деьил, факат кютц ише коркудурлар. Ве щцкцметтен коркмамак истер мисин? Ийи оланы йап, ве онун тарафындан метщолунурсун.

4 Чцнкц сана ийилик ичин щизметчисидир. Факат кютц оланы йапарсан, корк: чцнкц кылыжы бош йере ташымыйор. Аллщаны щизметчисидир, кютцлцк йапана эазап ичин интикамжыдыр.

5 Бунун ичин йалныз эазаптан ютцрц деьил, факат виждандан ютцрц те тâ би олмак лâ зымдыр.

6 Чцнкц бунун ичинде верэилер еда едирсиниз, чцнкц даима эайретле девам едерек там бу иш ичин Аллащын щизметчилеридирлер.

7 Верэи щаккы, олана верэийи, эцмрцк щаккы олана эцмрцьц, корку щаккы олана коркуйу, щцрмет щаккы олана щцрмети, жцмлейе щакларыны еда един.

РАБ кенди щцкмцнц таш Левналарда, О Мусайа вермиш (Теснийе 9:11). Ве тцм кыраллар тащта отурмадан юнже кенди канунларыны РАБ эиби таш левщаларда йазмалыдылар.

Теснийе 17:18.

18 Ве ваки олажак ки, кыраллыьын тащты цзерине отурдуьу заман, кâ щинлерин, Левилилерин юнцнде оландан бу шериатин бир нусщасыны бир китаба йазажак.

РАБ Исраилин кожаманларыны тайин етмиш, онлара муратлык вермишлер кутсал Рущ васытасыйла, Мусайа верилдиьи эиби.

Сайылар 11:16-17.

16 Ве РАБ Мусайа деди: Кавмын ищтийарлары, онларын илери эеленлери олдуьуну билдиьин Исраил ищтийарларындан йетмиш кишийи бана топла онлары чадыра эетир ве орада сенинле дурсунлар.

17 Ве инежеьим, ве сенинле орада сюйлешежеьим ве сенин цзеринде олан Рущтан алажаьым, ве онларын цзерине койажаьым, ве йалныз сен ташымыйасан дийе. Кавмын йцкцнц сенинле берабер ташыйажаклар.

Сайылар 11:24-30.

24 Ве Муса чыкты ве РАББИН сюзлерини кавма сюйледи; ве кавмын ищтийарларындан йетмиш киши топлады, ве онлары Чадырын етрафына дурдурду.

25 Ве РАБ булутта инди, ве она сюйледи, ве онун цзеринде олан Рущтан алды, ве йетмиш ищтийарын цзерине койду, ве ваки олду ки, онларын цзерине Рущ кондуьу заман пейэамберлик еттилер, факат бир даща етмедилер.

26 Ве ордуьащта ики адам калды, биринин ады Елдад, ве обиринин ады Медад иди, ву Рущ онларын цзерине конду, ве онлар йазыланлар арасында идилер, факат Чадыра чыкмамаышларды, ве ордуьащта пейэамберлик еттилер.

27 Ве бир эенч кошту, ве Мусайа билдирип деди: Етдад ве Медад ордуьащта пейэамберлик едийорлар.

28 Ве онун сечтиьи адамлардан бири, Мусанын щизметчиси, Нущ оьлу Йешу жевап верди; Ефендим Муса, онлары менет.

29 Ве Муса она деди: Сен беним ичин ми кысканыйорсун? Кешке РАББИМ бцтцн кавмы пейэамбер олсайды, РАБ онларын цзерине Рущуну койсайды!

30 Ве Муса, кендиси ве Исраил ищтийарлары ордуьаща чекилдилер.

РАБ ики пейэамбери Исраилде узак йерде сакламыш. РАБ кенди сечтиьи кулларынын васытасыйла конушмактан башка бир шей йаныйорду - о кендиси сечтиьи пейэамберлер, кенди кавмындан сечтиклерин васытасыйла конушуйорду.

II Кыраллар 19:5-7.

5 Ве Йоав Кыралын йанына евине эелди ве сюйледи: Сен буэцн тцм кулларыны утандырдын, онлар вактийе сени куртармышлар, сенин оьулларынын ве кызларынын щайатыны куртармыш, карыларынын, кютелеринин щайатыны куртармышлар.

6 Сени севмейенлери севийорсун, ве севенлери севмийорсун, ве буэцн сен щцкцмедардин, ве бу эцн бен билдим ки, еьер Авессаланы саь олмуш олсайды, ве бизлер юлмцш олсайдык, сана чок щош оларды.

7 Ве шимди дур чык дишарыйа ве кулларынын калплерине сюйле, йокса Аллащ адына анд верийорум, еьер сен чыкмасан, бу эеже сенин адамларында щич кимсе саь калмыйажак, ве бу, сенин белаларындан белан олажак.

Кыралы щемде сечийорлар, ве она Рущун эцжцнц верийорлар ки, о Исраиле щцкцмдарлык етсин. (мук. 1. Сам. 10:1-7). Ве Исраилин башчылары курайла сечилийорларды (Ресул ишлери 1:26). Ресуллерин ишлери 6, 3-6 эюстерийорки, ищтийарлар кардешликтен сечилмишлер. Физиксел шащыслар курайла сечилийорлар (мук. Осии 1:11, Лукадан 14:28 ве Инжиле йазылар).

Теснийе 1:9-14.

9 Ве сизе о вакит сюйлийип дедим: Тек башыма сизин йцкцнцзц калдырамам.

10 Аллащыныз РАБ сизи чоьалтты, ве иште, буэцн сиз чоклукча эюклерин йылдызлары эибисиниз.

11 Аллащынызын Аллащы РАБ, сизе сюйледиьи эиби; сизи олдьунуздан бин кат зийаде етсин, ве сизи мубарек кылсын.

12 Бен защматимизе, ве йцкцнцзе, кавэаныза, тек башыма насыл дайанайым?

13 Кендинизе, сыптларыныза эюре, щикметли ве анлайышлы, ве ьанынмыш адамлар алын, ве онлары цзеринизе баш оларак койажаьым.

14 Ве бана жевап верин дединиз: Дедиьин шейи йапмак ийидир.

Ве бу шейлерде щал ичинде, щакимлер арасында, щайванлар, ве башка мещлуклар арасында, ве конунун есасында эцвенсизлик йоктур.

Теснийе 22:10.

10 Ешеьи юкцзлер берабер кошуп чыфт сцрмийежексин.

II Коринтослулар 6:14.

14 Инансызлара уйэунуз бойундуруэа эирмейин чцнкц салâ щ иле фесадын не орталыклыьы олур: йащут нур иле каранлыьын не иштираки олур?

Аллащ РАБ кануну щич бир заман, кавмын кануна уймамалыды. О щемде, о кануну бозмамалыды. РАБ канунун системасы, Онун теквими ве сежде системасы кâ фирлерин истейини казанмамалы.

Левилилер 19:19.

19 Канунларымы тутажаксыныз. Ики чешиттен олан щайванын чифтлештирмийежексин: такларыны ики чешит тощумла екмийежексин, ве сенин цзеринде бирбирине карштырылмыш ики жинс кумаштан есвап олмыйажактыр.

Тцм йаратыклар темиз щалде олмалыды. Аллащын йараттыьыны карыштырарак бозмак олмаз. Бу РАБ канунлары йасакты сюйлцйор. Биз темиз ве мукаддес олмалыйыз. Бу щемде щайаты корумак демекти, канун васытасыйла РАБ кулларына басмак олмаз, ону межбур етмек, ве она емир етмек олмаз. Инсанын йа да щайванын ишини кесмек олмаз.

Теснийе 25:4.

4 Щарман дювен юкцзцн аьзыны баьламыйажаксын.

РАБ щайванларын кайдына калыйор му? (мук. 1. Кор. 9:9; 1 Тим. 5:18. Мук. Йущ. 38:41; Мат 6:26; 10:29). Тцм щер шей РАБ тарафтан эюрцлцп, ве онун канунларына уйан кавма эюре, бакылып.

Ве суча эюре жеза ве кануну бозмак жезасы РАБ канунуна уйьун олмалыды (Левил. 5:5-7). Жеза ве кефаретини юдеме Мешийанын таэбимесине дащилдир.

Адалет щем йащуди олмайанлара ве дцшманларада аиттир.

Чыкыш 23:4-5.

4 Ебер дцшманынын кайболан юкцзцне, йащут ешеьине растларсан, мутлака ону кендисине эери эетирежексин.

5 Еьер сенден нефрет еденин ешеьини, йцкц алтында чокмуш эюрцрсен, ону щалине быракмактан чекинеэексин: кендисиле берабер мутлака ону куртаражаксын.

Ве щемде кардешлере (Теснийе 22:1-4, Левил. 20:22-24). Еьер биз кутсал олмалыйыз, ве бизле йашыйанлар кутсал олмалыдылар, ве бизлер щепимиз РАББИН канунларына табейиз.

II Корунтослулар 6:14-18.

14 Имансызлара уйэцнсуз бойундуруьа жирмейин, чцнкц салâ щ иле фесадын не орталыьы олур? Йащут нур иле каранлыьын не иштираки олур?

15 Ве Месищ иле Белиал арасында не иттифак олур? Йазут иман еденин иман етмийенле не щиссеси олур?

16 Ве путлара Аллащын мабединин не мувафакати олур? Чцнкц биз щай олан Аллащын мабедийиз: нитеким Аллащ демиштир.

«Араларында отуражаьым ве йцрцйежеьим, ве онларын Аллащы олажаьыт, ве онлар кавмым олажаклар.

17 Бунун ичин РАБ дийор: Онларын ортасындан чыкын ве айрылын, ве мурдара докунмайын. Ве бен сизит кабул едежеьим.

18 Ве щер шейе кадир олан РАБ дийор: Сизе Баба олажаьым, Ве сиз буна оьуллар, ве кызлар олажаксыныз.

Йазылды: кардешине йцреьинде нефрет етмийежексин, онун йцзцнден суч ташымыйасын дийе мутлака комшуну азарлыйажаксын, юч олмыйажаксын, ве кавмынын оьулларына кин тутмыйажаксын, ве комшуну кендин эиби севежексин, бен РАББИМ, ве дийарынызда бир эарип сенинле мисафир олурса, ону маьдур етмийежексиниз, Сизинле мисафир олан эарип аранызда йерли эиби олажак, ве ону кендин эиби севежексин, чцнкц Мысыр дийарында эарипсиниз, бен Аллащыныз РАББИМ (Левилилер 19:17, 18, 33,34. Чыкыш 22:21).

Алтынжы буйрук садеже юлдцрмек йасакты. Бу щайаты корумак ичинди, о щайаты ки РАБ ичин ен езиздир, Щайаты щаксызлыкла кютцлештирмек олмаз, ве йа кимесе эюре буну йапмамалысын.

Инжил канунунун Иудаик бозулмасы. Белеликле, йаданжынын топлумда кенди савынмасыны курмалы, ве фелакетте йардымжы олмалыды. Инжилин канунун бозулмасы йани, Йащуди Талмудунда раст эелийоруз,о када кобут ки, РАББИН канунларыны сикиштырыйор. Биз биркач равинис юьретимелерини эюрцйоруз ки, онлар бу иштен Мисщнещ Тщоращ Мурдерер 4:11, ве йазары да Маймонидди кануну бозуйор. Ве йабанжылара эелдикте йани щер заман онларда саваштайыз онлары юлдцрмемелийиз ве айни заманда биз онлары юлдцклери йани юлцме йакын олдуклары заман куртармамалыйыз, еьер месалâ , онлардан бири денизе дцшцйорса, ону куртармамалысыныз, чцнкц сюйленип ки: «йакынындакынын канынын каршысыны алмамалысын» (Левил. 19:16) - ама йащуди олмайанлар, бизим йакынымыз деьилдилер. Ве ситат бюйле сесленийор:

Левилилер 19:16.

16 Кавмын арасында чекиштирижилик едип эезмийежексин, комшунун канына каршы айаэа калкмыйажаксын, бен РАБИМ.

Бу метни (16 б) щайаты куртармак ичин бир башарсыз жещт эиби онламак лазымдыр. Жщумасщ Стоуна бюйле дийор: Еьер киминсе щайаты тещлцке алтындадырса, ону мутлака куртармалысыныз...Ибранилер Исанын заманындан бир мантыьы илеси сцрцйорлардыр ки комшун- ибрани сюзцнцн синонимидир. Ве сонрадан бу ибранилерин практиьин эирмиш:

Себтин канунунун чийненмеси бир юдевдир, чцнкц йащудинин щайатыны куртармак заманы эелдиьинде бюйле олмалы. Йащуди олмайанын щайатыны, Себтин чийненмесийле куртармак сорусуна эелдикте, эюрцйоруз ки, Талмут да есас сору эиби щич докунулмур, чцнкц буну ади бир эцндеде йапмак олмаз. (бак. айни).

Йащуди олмайанлара аит олмайан, бу йорумлайыш, чок каддарды ве Йазмын курулушуну бозуйор. Ве бундан йана Иса ийи самариттен бу месели сюйлцйорду, чцнкц бу мунасебети йащудилере мащсусдур, ерамызын биринжи есиринде (адлы Сифащи канунун ананеси, эцйа Минайа тасир едежикти, ве ондан Йерусалим ве Бубилун Талмудасындан эелийор 160 й-дан Р.Х.олмуш. Ве бунлар сюзссузки щич заман Исраил тарищинде бакылмамыш ве Инэилде йазылдыьы эиби Мусадан эелмийорду. Базы заманлар Исраил йазылмыш конунлары, Шифаи канунларыда биле унйтуйорду. Бу аненелер бири бирине каршы дуруйорду, ве бунларын чоьу Йазыны бозуйорду).

Лукадан 10:25-37 (Окумак).

Щич бир йерде Иудаик аненене, ади щукуку бюйле бозмуйор, нейин бу метинде, щайабы куормак боржу ве сучсузлуьун каринесини тутмак.

Сучсузлук каринеси

Сучсузлуьун каринеси Инжилин айрылмаз бир щиссесиди, ве адамы ики шащит ве йа фазла шащит олмадан сучландырып жезасыны вермек олмаз. Бу идеа тцм Инжилде кутсаллашыйор; Факат, Мишна екс олан позысйону синедронун Емринде илери сцрцйор 4:1Е (2).

Сащиплиье аит олан ишлерде онлар сучландырмайа вейа мудафаа етмеье эюре [кайэа едийорла] ве о заманки, жеза ишлеринде онлар йалныз суча эцвенийорлар.

(мук. Мышна: Йени чевири Йакуб Нейшнер, Йале Университу Пресс, Неw Навен анд Лондон. 1988. 589 сайыфа).

Ве Сучлулук каринеси мутлака чыкарылмалыдыр ки, сучландырмак олсун, ве сонра динлеме иши ве суч ики шащидин олмасыйла сучландырылыр, ве сонра сучлуйа заман верилмелидир ки о кендинин сучсузлуьуну испат етсин. Динсел заман девресинде цч щцкмдарын олмасыйла кавэалар ишине йени баштан бакыйорлард, ве сучландырма ишинде сучлара - ен азы йирми цч Симедронун Мишне де кайд едилдиьи эиби йирми цч кишиси олмалыдыр. (орда Д (1)). Ве мирасжылыьа аит олан тцм кавэалар мещкемелерде щалл едилийор, еьер о йени баштан динленилирди. Тцм суч ишлери Синедронун йирми цч кишисинин иштиракийла щâ лл едилмелидир, чцнкц бу иш цзеринде юлцм жезасы вериле билер. Мещкеме ишини истинаф етмек, о ески заманоардан оларды, бир шартла еьер шащитлер ве сучсузлуьу испат еден шащитлер варды. (Мышна, орда).

Ве белеликле каддар шартлар, Ной канунларына уйьун олан ве Иудаизм коймак истедиьи каддар канунлар, ве бир шащидин биле кифайет олмасы инсаны йани сцчсузлары мащкцм еде билерди, ве тцм бу канунлар Аллащ РАБ канунуна катийен уймуйор. Бу эиби фикирлер чок кануна уйэун олмайан, кадар, канунларды. Бу эиби йалныш канунлар шимдийе кадар инсанлар канунундан вар ен есасы авропа цлкелеринде, ве кануна эюре инсан кенди сучсузлуьуну испат едене кадар сучлудур. Инсаны сучлулар сийащысына дащил етмек олар ве мащкемесиз эцнащландырмак олар. Бцйцк Британийа конушмадан бу кануну уйуйор. Ватандаш савашынын сонужу ве рофюрмц кайдолунмуш. Инсанлар ки о сийащыйа чата билийордулар, кенди дцшманларыны щер заман йокеде билерлер. Ве йалныз буна эареки юлдцрмек олар ве щаксыз мащкцме йол верилирдисе, Мукаддес Рома империйасы даьылмышты ве тцм Авропада исйан калкмыш 1850-жи йылда (мук. Малаки Мартин, Рома Килисесинин инкишафи ве юлмеси, Сежрет анд Wарбурэ, Лондон, 1982 сайыэа 250-256 ве б.). Щырыстийанлык билдиьи эиби кануну даьытмыш ве щатта Иудаизимден де кютцлцье салмыш кануну.

Аллащ РАБ канунларыны щич бир заман дцзэцн кулланмайып, йалныз Мусанын ве Давудун щцметтиклери заманындан башка. Щырыстийанлык щич бир заман дцзэцн кулланмаьа жещт етмийип. Ве Мещеммед ону йени баштан ишлетмеьи ишлетдиьи заман, йа Дюрт Садык Щалифе буну щайата эечирмек истийорларды ве буна изин вермемишлер ве бозмушлар. Исламда Давудун кыраллыьы эиби йерини мющкем тутамады. Ислам Щадис тарафтан даьытылмыш, санки консейлер Щырыстийанлыьы ве онун ананелерини даьыттыьы эиби даьыттылар, ве Талмуда Кануну даьытмыш ве Иудаизме чевирмиш. Баблин бин йыл щцкметти. Бу Аллащын динийди.

Алтынжы Буйруьун бозулмасынын корунмасы

Теснийе 19:1-13 (окумак).

Исраил курулдуьу заман, цч йыл сарф едилмиш, ве адам юлдцренлер ичин сыьынажактыр, ве онларда кысас алмасынлар дийе. Эцнащсыз каны дюкмек олмаз. Буйруклары йапмалыдылар, ве бундан йана цч шещир цстцне эелмелидир. Киши билерек юлдцрмцшсе, ону мащкцм етмек лâ зымды ве юлцм жезасы верилмелидир. Ве инсан билмеден, ве истемеден буну йапмышса ону щцкцмет корумалыды, еьер онун тещлцкесизлиьи корунмадыса, о заман ону кавм корумалыды, йани сыьынажак жемаат арасында олмалыдыр. Щер ватандаш, ве щцкцмет кенди ватандашыны корумалыдыр.

Щайат саьламак йцкцмц

Щайатын канун йолуйла контрюл едилмесийнен берабер Щайат саьлама йцкцмц лâ зымды вейа Эанланма.

Теснийе 32:39.

32 Шимди эюрцнки, бен, бен ойум, ве нездимде илâ щ йоктур: Бен юлдцрцрцм, ве бен дирилтирим. Бен йараларыны, ве бен саьалтырым, ве беним елимде куртаран йоктур.

Аллащын цзеринде Аллащ йоктур о кендиси Аллащтыр, ве о щайат верийор ве юлдцрцр. Ону еллери щцкмедийор. Ве эцнащ ичин алынан щайат (бак .иш сучлу Илк доьанын Доктрини 4.1. Едем баьы [№246] ве Сучлу илкдоьанын Дактрини 4.2. Адемин несли [№248] жанланмадан бу щайата тазмин едилийор жанланма васытасыйла (бак. иш. Юлцм олдуьунда Жанланма [№143]). Ве белилкле РАБ кенди канунларына табедир ве тцм щарекетлери вейа йаратым заманы емирлери тазмин едилийор.

Йещова Елощим Адемин бурнуна щайаты цфцрмцш (Теквим 2:7) ве буна эюре бу Елощим васытасыйла биз Кутсал Рущун эцжцнц алыйоруз (мун. Йущанна 20:22-23).

РАБ, эцнащлара эюре ве канунун бозмасына эюре юлдцрцр. Ве белеликле биз эюрцйоруз ки алтынжы буйруьу боздукта юлдцрцлмелидилер, ве бу Аллащын айрыжа эютцрцлдцьц буйрукларында жезаны ен сон ноктасыдыр. Канун бозулмасына эюре олан жеза - юлцмдц, биринжи буйруктан башлыйарак онунжуда билене кадар бюйледи. (Чыкыш 22:22-24: Тесн. 24:14-17). Буйруклар йениден курулмак цзеринде курулмуш ве йени баштан онун бозулмасы ве она щцрмет едилмеси ичин - щер бир шераитте юлцмдцр.

Щалкы олан канунлар васытасыйла щайатын корунмасы.

Кавм, йабанжынын вейа аркадасынын щайатыны корумалыды, кенди топраьында.

Левилилер 19:9-10.

9 Ве дийарынызын екинини бичтиьиниз заман, тарланын кюшелерини бцсбцтцн бичмийежексин, ве екинден девширмийежексин.

10 Ве баь бозумуну бцсбцтун девширмийежексин, ве баьынын йере дцшен мейвасыны девширмийежексин, онлары факир, ве эарип ичин биракажаксын, Бен Аллащымыз РАБИМ.

Эычсцз кишийе щцжцм.

Канун щер бир кеси коруйор ве йа эцчсцзцне коруйор.

Левилилер 19:14.

14 Саьыра лâ нет етмийежексин, ве кюрцн юнцне тюкерз коймыйажаксын, ве Аллащындан каркажаксын Бен РАБИМ.

Аиленин вк щайатын корунмасы.

Левилилер 25:35-43.

35 Ве еьер кардешин факир дцшер ве сенин йанында зайыф олурса, она йардым едежексин, сенин йанында эарип ве мисафир эиби йашыйажак.

36 Ондан фаиз ве кар алма ве Аллащдан корк: та ки кардешин сенин йанында йашасын.

37 Она эцмцшцнц фаизле вермийежексин, ве заирени она кâ рла вермийежексин.

38 Бен Кенâ н дийарыны сизе вермек, ве сизе Аллащ олмак ичин сизи Мысыр дийарындан чыкаран Аллащыныз РАБИМ.

39 Ве еьер кардешин сенин йанында факир дцшер, ве кендисини сана сатарса, ону кюле эиби чалыштырмыйажаксын.

40 Сенин йанында цжретли адам эиби олажактыр; йубил йылына кадар сенин йанында чалышажактыр

41 О заман кендиси, ве кендисиле бераьер чожуклары сенин йанындан чыкажак, ве аширетине дюнежек, ве бабаларынын мцлкцне дюнежектер.

42 Чцнкц онлар Мысыр дийарындан чыкардыьым кулларымдыр: кюле оларак сатылмыйажаклардыр.

43 Она сертликле ефендилик етмийежексин, ве Аллащында коркажаксын.

Фаизжилик динадамларына йасакты, чцнкц она эюре бирибиримизи сыкыштырыйоруз: Чцнкц щепимиз ичин пара юденип, биз РАБИ севмелийиз чцнкц щепимизи коруйор (1. Кор. 6:20: мук. Чыкыш 22:21). Ве РАБ Елощимлер елащому олдуьу ичин, ве йа Аллащлар Аллащы олдуьу ичин (адонаи оф. Адоним). (Теснийе 10:17-19. Мук. Инжил рещберине бак).

Кавма ве инсана канун алтында, азатлык ве ийи йашаны йаратмалыйыз.

Чыкыш 21:2-6.

2 Еьер Ибрани бир кюле сатын алырсан, алты йыл щизмет едежек, ве йединжиде щцр оларак межжанен чыкажактыр.

3 Еьер йалныз деьил исе йалныз чыкажактыр, еьер карысы иле деьил исе о заман карысы кендисиле берабер чыкажактыр.

4 Еьер ефендиси она бир кадын верир, ве о кендисине оьуллар йащут кызлар доьурурса, кадын ве чожуклар ефендисинин олажак, ве кендиси йалныз чыкажактыр.

5 Факат еьер кюле ачыкжа: Ефендими ве карымы ве чожукларымы севийорум, щцр чыкмыйажаьым, дерсе.

6 Ефендиси ону Аллаща йаклаштыражак ве ону капыйа йащут капынын сцвесине йаклашажактыр, ве онун кулаьыны биз иле дележек, ве кендисине ебедийен щизмет едежектир.

Бу бир - резалет ишаретидир. Инсан юзэцр чыкмалыдыр ве карысыйла берабер. Ффенди кюлейит сыкыштырмамалы, ве ону, йаптыьы ишлере эюре тешеккур етмелидир.

Теснийе 15:12-15.

12 Еьер кардешин, Ибрани бир еркек, йащут Ибрани бир кадын сана сатылыр, ве алты йыл сана кюлелик; о заман йединжи йылда ону йанындан щцр оларак салывережексин.

13 Ве щцр оларак онун йанында салы вердиьин заман, ону ели бош салывермийежексин.

14 Кенди сцрцнде ве щарманындан, ве мâ сарандан она жюмертче вережексин, Аллащын РАБ сана насыл берекет верди исе, она юйле вережексин.

15 Ве Мысыр дийарында кюле олдуьуну щатырлыйажаксын, бунун ичин сана буэун бу шейи емредийорум.

Еьер кишийи ачык кâ лпле тешеккцр едерек она койун вермек ве карысыйла чожукларына айны заманда щич бир шей вермемек олар. Бу канун щалкы ве бол бол тешеккцр етмени талеп едийор. Кайд етмек лâ зымдыр ки, кюлелик шартидир.

Ефендини жезаландырмырлар, ве онун илк юдемсини кесмийорлар, еьер о щизметтедир.

Кюлелерин, кендилерини одев ичин вейа, пара ичин сатмалары бизим есирде де йайылмышты. Бундан башка канун аиле цзвлеринин щепсине аиттир, вейа кавмын, ве башчыларын ве сащиплерин цзерине тцм йерлилери щер бир шейле тамин етмелери мущаккакдыр.

Чыкыш 23:10-11.

10 Ве топраьыны алты йыл екежексин ве мащсулцнц топлыйажаксын.

11 Факат йединжи йыл ону ращат ве бош быракажаксын, та ки, кавмынын факирлери йесин, ве онларын бырактыкларыны да кыр щайванлары йерлер. Баьын ве зейтинлиьин щаккында да бюйле йапажаксын.

Ве буна эюре йерлилериниз йок демекле цзмийежексин.

Левилилер 19:9-10.

9 Ве дийарынызын екинини бичтиьиниз заман, тарланын кюшелерини бцсбцтцн бичмийежексин, ве екинден бцшен башкалары девширмийежексин.

10 Ве баь бозумуну бцсбцтцн девширмийежексин, ве баьынын йере дцшен мейвасыны девширмийежексин, онлары факир, ве эарип ичин быракажаксын, бен Аллащыныз РАБИМ.

РАБ сизин юнцнцзде сизе мелеь эюндережек ки, о сизлери корусун ве, сизин канунлара баьлы калмаьынызы йокласын.

Чыкыш 23:20-25. (окумак).

РАБ мелеьи кавмын юнцне эюндерилмиш ки, о кавмын юнцнде йцрцсцн ве тайин олунмуш йере эетирси кавмы. Ону динлемек ве баьламак лазымды чцнкц о щейанети севмийор. Аллащын ады ондадыр, чцнкц о РАББИН сюйледиклерини, емирлерини йапыйор. Ве бунунла она Йещова Елошим ве Йощова Мелеьи, Елошим Мелеьи исми верилмиштир. РАБЕ тапынман, РАБ тарафтан корунмаьы тамин едийорду. Онлар ютеки Аллща тапынмамалы ве ютекисине инанмамалы, ве она бензерлерини йокетмелидилер. Йалныз РАББЕ баьланмалы ве сежде етмелидилер, чцнкц о онлара, екмек, су ве щайат верийор.

Теснийе 16:10-14.

10 Аллащын РАББИН сана вердиьи берекете эюре вережеьин елинин эюнцллц такдимесини верэисиле, Аллащын РАББЕ кафталар байрамыны тутажаксын.

11 Ве Аллащын РАББИН юнцнде сен ве облун, ве кызын, ве